Баас хатавч өмхийгөө тавихгүй

Бб

Баас хатавч өмхийгөө тавихгүй ≈ муу юм муугаараа дуусна.

“Òýãñýí õýðíýý “Áààñ õàòàâ÷ ºìõèé㺺 òàâèõã¿é” ãýã÷èéí ¿ëãýðýýð åãçºðäºæ, -×è ìóóòàé ñóóäàã ñàéä ãýæ õààøàà õàðñàí þì áàéäàã áîë? ×àìòàé áèø, íààä õýäýí õÿëãàñòàé ÷èíü ñóóõ ãýæ áàéãàà áàéõ äàà ãýýä òàâü÷èõëàà.” Ж.Лхагва, “Гэзэг”

Баатар хүн нэг суманд, баян хүн нэг зуданд ≈ баатар хүн боловч үхнэ, баян хүн боловч ядуурна.

Баатар хүн нэг суманд, баян хүн нэг зуданд гэдэг юм даа. Сүвээний шарх нь идээлж, үлэмж цус алдсан хүн байна билээ. Тийм хүн яалаа ч гэсэн амьдарч чадахгүй гэж отчийн итгэлтэй хэлсэн үг Пүрэвийг зоригжуулав.” Ч.Лодойдамба,”Тунгалаг Тамир”

Бардам амтын гуя шалдан амнаас цаашгүй, ярихаас цаашгүй.

Бардам амтын гуя шалдан гэж монгол хүн хэлдэг шүү гэж алиа Петр хэлэхэд ямар утгатай юм ярьж байгааг ойлгож чадаагүй эзэгтэй Бадарч хоёрооё бусад нь инээв.” Ч.Лодойдамба,”Тунгалаг Тамир”

Барын сүүл болохоор батганы толгой бол өөдгүй хүний цэрэг болохоор өөрөөсөө муу ч гэсэн хүнийг захирагч болсон нь дээр.

Барын сүүл болохоор батганын толгой болсон нь дээр гэдэг юм гэнэ лээ.” Т.Баасансүрэн, “Тэрбумтан”

Баян хүн гурван ноёнд нүүртэй. ≈ баян хүн хэнтэй боловч бардам.

“Ýöãèéí îëñîí õóðààñíû õºðºí㺠çîîðü, àðâàí öàãààí áóÿíû à÷ààð îäîîõîíäîî Àëòàí-Î÷èð ï¿¿ñíèé äàíæààä íàðò òàë àëäààã¿é ÿâàà áºãººä õýíòýé ÷ ºãºº àâààíû õýðýã õýëýëöýõ í¿¿ðòýé òóë íàéð íààäìûí ãàçàð Öýðýíæàâ íî¸íòíîîñ äóòóóã¿é äýýã¿¿ð ñóóäàëòàé áèëýý. Ýíý ÷óõàìäàà õýðãýì çýðãèéíõ áóñ “áàÿí õ¿í ãóðâàí íî¸íä í¿¿ðòýé” ãýäýãòýé àãààð íýãýí áîëîõûã òýð ìýäíý.” Б.Догмид, “Нутгийн чулуу нулимстай”

Баян хүн гурван хаанд нүүртэй. дээрхтэй адил утгатай.

“Аюур бол идэж, ууж, даалуу тоглож суудан ямбатай эр. Олон жороо морь сэлгэн унаж, айл хэсэж, авгай хүүхэн эргүүлнэ. Намхан нуруутай, жигтэйхэн бүдүүн, тэр гуншаа эрээс нутгийн охид хүүхнүүд үргэж зугтавч, хээр гадаа дайралдвал гараас нь гардаггүй байсан гэлцдэг юм. Баян хүн гурван хаанд нүүртэй гэдэг үгтэй юм газар.” П.Пүрэвсүрэн, “Өмхий хүрэн”

Бичиг бол ухаан,  цэрэг бол хүч. аливаа зүйлийг хүчээр биш ухаанаар хийх хэрэгтэй.

“-Òà áè÷èã, öýðãèéí ýðäýì àëü àëèíûã øàìäàí ñóðàõ õýðýãòýé. Áè÷èã áîë óõààí, öýðýã áîë õ¿÷, óõààíã¿é õ¿÷ õýðýãã¿é, õ¿÷ã¿é óõààí áàñ ÿìàð òóñ áàéõ áèëýý.”Ш.Нацагдорж, “Мандухай”

Бодовч бодын шийр дөрөв ямар ч аргагүй байдалд орох.

Бодовч бодын шийр дөрвөөс хэтрэхгүй гэгчээр Итгэлтээс гуйхаас өөр арга олдсонгй.” Ч.Лодойдамба,”Тунгалаг Тамир”

Бодоод бодоод бодын шийр дөрөв ≈ дээрхтэй мөн адил.

“Ийнхүү даамай алсад явах гэсэн хүсэлийн далавчаа өөрөө хугалж жигүүргүй шувуу мэт болж бодоод бодоод бодын шийр дөрөв гэгчийн юм болов оо.” С.Дашдооров, “Улаан гэрийн Юндэн”

Борооны өмнө салхи, боохойн өмнө хэрээ аливаа зүйлийн өмнө ажиг сэжиг мэдэгдэмой.

“Өглөөнөөс хойш эрс хувирсан Итгэлтийн зан, шунал тачаалын гал оволзон түүний харцыг Долгор ойлголоо. Энэ ч учраас борооны өмнө салхи, боохойн өмнө хэрээ гэгчээр хэлсэн үг нь тоглоом биш гэдгийг Долгор мэдэж байв.” Ч.Лодойдамба,”Тунгалаг Тамир”

Борооны түрүү шороо ≈ дээрхтэй адил утгатай.

Бороон түрүү шороо гэдэг билээ, Юндэнг улаан шороогоор булан салхилж угтсан нутгийн тэнгэр цас бороо хольсон хур тунадасаар нүүрээ угааж цэлмэв.” С.Дашдооров, “Улаан гэрийн Юндэн”

Бөөсөнд бүдүүн хутга гаргах өчүүхэн зүйлд сагсуурч онгирох.

“Ýíý òýð àéìãèéí íî¸ä çàõèðàãäàõã¿é áîëæ õààí áèåýð öýðýã àâ÷ òýäíèéã íîìõîòãî¸ ãýõýä Ìàíäуõàé Ñàòàé íàð ìºí ë õîðèãëîæ, äàéñàí ýòãýýäèéã äàðæ íîìõòãîõîä õààí ººðèéí áèåýð ìîðäîõ ãýäýã “Õ¿íäýý õºíãºíººð”, “Áººñºíä á¿ä¿¿í õóòãà ãàðãàõ” ãýñýíòýé àäèë õýðýã ãýäýã ó÷èð, Áàòìºíõ ÿàæ ÷ ÷àäàõã¿é öóõàëäàí õîöîðäîã àæýý.” Ш.Нацагдорж, “Мандухай”

Буруу замаар будаа тээвэл буцахдаа шороо тээнэ аливаа зүйлийг буруу хийвээс муу үр дагавартай гэсэн шиг утгатай.

Буруу замаар будаа тээвэл буцахдаа шороо тээнэ гэж танай монголын үг байдаг. Чи тэмцлээ буруу эхэлснээс одоо цөхрөн ир чинь мохсон байна.” Ч.Лодойдамба,”Тунгалаг Тамир”

Бурхангүй газар бумба галзуурна эзнийг байхгүйд орлож онгирох.

“Õîðîë ýìãýí ñîãòóó Øàðãàéã ñóóðèíãèéí õýäýí íîõäîä àãñàìíàí õàøãèðàõûã ñîíñîîä áóðõàíã¿é ãàçàð  áóìáà ãýã÷èéí ¿ëãýðýýð õýìýýí áîäîæ õàðàíõóéí äóíä áºã áºã èíýýíý.” Б.Догмид, “Зэрэглээт хөндийн сууринд”

Бүсгүй хүн, гичий нохой хоёрын зовлон ижил бүсгүй хүн хүний эрхэнд амьдардаг гэсэн утгатай.

“Бүсгүй хүн, гичий нохой хоёрын зовлон ижил гэдэг баларын үг үнэний хувьтай.” Б.Догмид, “Эргэж төрдөггүй орчлон”

Бүсгүй хүн, цагаан зээр хоёр нутаггүй дээрхтэй мөн адил.

“Ãàðààñ íü õºòºëæ õ¿í áîëãîñîí ãàíö àõ íü ä¿¿ãýý õîðèîä õîðèîä äèéëýýã¿é áèëýý. Áàñ áèå äàâõàð áîëñîí á¿ñã¿é õ¿íèéã ÿàëòàé ÷ áèëýý. “Á¿ñã¿é õ¿í, öàãààí çýýð õî¸ð ººðèéí íóòàãã¿é” ãýñýí íýãýí õàòóóõàí ¿ã áàéäãèéã ÷ áîäñîí áàéõ.” П.Пүрэвсүрэн, “Тавилан”

Бүсгүй хүний үс урт, ухаан богино эмэгтэй хүний ухаан богино.

Нөгөө бүсгүй хүний үс урт, ухаан богино гэдэг чинь л энэ байхгүй юу даа гээд Итгэлт нүдээ жартайлган хадан дээрээс майлсан ишиг лугаа адил инээв.” Ч.Лодойдамба,”Тунгалаг Тамир”

Бяруу болоогүй байж бухын явдлаар явах юу болоогүй байхад онгирч сагсуурах, ёс бус байдал.

“Битгий нэг бяруу болоогүй байж бухын явдлаар явах гээд байгаарай гээд царайгаа төв болгоход нь би дуугүй болж гутлынхаа хоншоорыг ширтэв.” Д.Батбаяр,”Амрагийн тэнгэр”

Бяруу болоогүй бухын хэрэлтээр хэрэх дээрхтэй эгээ адил утгатай.

“Заяагдсан амьдралаас хэтэрч бяруу болоогүй байж бухын хэрэлтээр хэрснээс Эрдэнийн тэмцэх ир нь мохоод Итгэлтийн хишгийг түшиж амьдрахаас цааш юм харахгүй болжээ.” Ч.Лодойдамба,”Тунгалаг Тамир”

Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: